Picture of Ebru Yıldırım
Ebru Yıldırım

İnanç: Ruhun Güvenli Limanı

A+ A-

İnsan, yaratılışı gereği güvenmek ister. Hayatın karmaşası içinde tutunabileceği bir dal, sığınabileceği bir liman, kendisini güvende hissedebileceği bir dayanak arar. Bazen bütün imkânlar elindeyken bile içinde tarif edemediği bir eksiklik hisseder. Çünkü insanın ihtiyaçları yalnızca maddi dünyayla sınırlı değildir. Ruhunun da doyurulmaya, kalbinin de huzur bulmaya ihtiyacı vardır. Belki de bu yüzden insanın en derin arayışlarından biri, kendisinden daha büyük bir kudretin varlığına inanmak ve hayatını bu inancın verdiği güvenle anlamlandırmaktır.

Bir Yaratıcı‘ya inanmak, yalnızca görünen dünyanın ötesinde bir varlığı kabul etmek değildir. Aynı zamanda hayatın başıboş ve anlamsız olmadığına, insanın sahipsiz bırakılmadığına ve yaşananların bir hikmetinin bulunduğuna inanmaktır. İnsan her şeyi bilemez, her gelişmeyi önceden göremez, her sonucu kendi iradesiyle belirleyemez. Gelecek çoğu zaman belirsizliklerle doludur. Fakat inanan insan, bilmediği şeylerin karşısında bütünüyle çaresiz değildir. Çünkü onun güveni yalnızca kendi gücüne, bilgisine ve imkânlarına dayanmaz. O, her şeyi bilen ve her şeye gücü yeten bir Yaratıcının varlığına dayanır.

Kur’an-ı Kerim’de, “Bilesiniz ki kalpler ancak Allah’ı anmakla huzur bulur.” (Ra’d, 13/28) buyrulur. Bu ayet, insanın huzur arayışına dair çok derin bir hakikati hatırlatır. Zira insan bazen sahip olduğu hiçbir şeyle içindeki huzursuzluğu gideremezken, samimiyetle ettiği bir duada, sessizce açtığı ellerinde veya yalnızca Rabbine yöneldiği bir anda aradığı sükûneti bulabilir. Çünkü dua, insanın yalnızca bir şeyler istemesi değil, aynı zamanda acziyetini kabul ederek kendisini bilen, duyan ve gören bir kudrete yönelmesidir. Bazen kelimelerin tükendiği yerde bir dua başlar; insanın anlatamadıklarını bilen bir Yaratıcının varlığına duyduğu güven, kalbine sessizce yerleşir.

İnanmak, hayatın her zaman güzel ve kolay geçeceğine dair bir beklenti değildir. Aksine, zorlukların da hayatın bir parçası olduğunu kabul ederek onların karşısında umudunu kaybetmemektir. İnsan zaman zaman kayıplar yaşar, beklediği kapılar açılmaz, emek verdiği şeylerin karşılığını hemen göremez. Bazen de nedenini anlayamadığı olaylarla karşılaşır. İşte böyle zamanlarda inanç, insana her şeyin kendi istediği gibi gerçekleşmek zorunda olmadığını, kendi göremediği bir hikmetin bulunabileceğini hatırlatır. Kur’an’da yer alan, “Olur ki bir şey sizin için hayırlı iken siz onu hoş görmezsiniz. Bir şey de sizin için kötü olduğu hâlde onu sevebilirsiniz. Allah bilir, siz bilmezsiniz.” (Bakara, 2/216) ayeti, insanın sınırlı bakışı ile ilahî bilginin sonsuzluğu arasındaki farkı ortaya koyar. Her şeyi anlamak zorunda olmadığımızı, bazen anlamlandıramadığımız şeyler karşısında da güven duyabileceğimizi öğretir.

Belki de inanmanın insana kazandırdığı en büyük huzur, her şeyi kontrol etmek zorunda olmadığını bilmektir. Bu, sorumluluklardan kaçmak ya da çaba göstermeden sonucu beklemek değildir. İnsan elinden geleni yapar, gayret eder, mücadele verir; fakat gücünün yetmediği yerde tevekkül etmeyi de bilir. Çünkü bilir ki insanın görevi gayret etmek, neticeyi ise Allah’a bırakmaktır. Bu anlayış, insanı edilgen kılmak yerine çabasına anlam, sabrına güç ve umuduna yön verir.

İnanç, yalnızca zor zamanlarda hatırlanan bir sığınak da değildir. Güzel bir haber aldığımızda, sevdiklerimizle aynı sofrayı paylaştığımızda, sağlıklı bir sabaha uyandığımızda veya hiç beklemediğimiz bir güzellikle karşılaştığımızda da varlığını hissettiğimiz bir hakikattir. İnsan, sahip olduklarının tesadüf olmadığını düşündükçe şükretmeyi, kendisine verilen nimetlerin farkına vardıkça da hayatı daha derin bir anlamla yaşamayı öğrenir.

Sonuçta insanın bütün arayışları belki de aynı hakikate çıkar: Güvenebileceği, sığınabileceği ve varlığıyla kendisini huzurlu hissedebileceği bir kudrete inanmak… Çünkü inanmak, hayatın bütün sorularına cevap bulmak değil; cevabını henüz bilmediğimiz sorularla da huzur içinde yaşayabilmektir. Her şeyin yolunda olduğu zamanlarda şükretmek, yolunda gitmediği zamanlarda sabredebilmek ve her iki durumda da Allah’ın rahmetine güvenebilmektir. İnsan bazen dünyadaki bütün dayanaklarını kaybedebilir; fakat kalbinde taşıdığı inanç, ona yeniden başlayabilme cesareti verir. Belki de inancın insana sunduğu en büyük armağan budur: Dünyanın belirsizlikleri içinde, kalbinin yaslanabileceği değişmez bir hakikate sahip olmak.