Picture of Salih Akyüz
Salih Akyüz

Ayrı Harflerle Beslenen Anlam

A+ A-

“Böyle kalsın istiyorum! demiştin; pekâlâ böyle kalsın!” isimli şiirinde Nurullah Genç, okuyanların ve dinleyenlerin gönüllerini şöyle kanatlandırıyor:

“Böyle kalsın gri gök,

Esir yıldız,

Kanlı tüy…

Bu şikeste yolcuyu yine vursun izbeler,

Her dağda bir harami,

Öksüz koysun yavrukurdu yeniden…

Ay doğmasın kirpiklerin üstüne,

Tilki arslanları çeksin kızağa,

Bir kral kalleşçe düşsün tuzağa,

Yarasa, bülbülden intikam alsın…

Endülüs’e dönüş rüyada kalsın…”

Yücelen Anlam

Burada olduğu gibi şiirin her mısrası, farklı seslere bayrak olmuş harflerin bir araya gelmesiyle oluşuyor.

Birbirinden farklı olmayı başaran bu sesler, dünyanın bütün keşmekeşine rağmen şimdi de yan yana durarak yeni bir başarıya daha imza atıyor.

Sırtlarında taşıyarak oluşturdukları duruşu, şimdi de yan yana durarak pekiştiriyorlar.

Daha önce varlıklarını sürdürmenin derdini çekmişlerdi, şimdi de kendileri gibi görünmeyenlere omuz vermenin zorluğunu yaşıyorlar.

Olsun, yeter ki anlam yücelsin!

Zaten harfin varlık amacı, kendisi gibi görünmeyenlere omuz vermek ve bir anlam oluşturmak için bir arada durabilmek olmalıydı.

Çünkü anlam, yalnızca aynı seslerin tekrarından değil, farklı seslerin birbirine kattıklarından da besleniyor.

Cümle Kapısı

Bir harf, kendisinden önce ses yükselten harflerin ortaklaşa taşıdığı sesleri kendi sırrını da ekleyerek sıradaki harfin kulağına fısıldıyor.

O da aynı dikkatle ve benzer bir katkıda bulunarak sıradaki harfe emanetini ulaştırıyor.

Böylelikle ortaklaşa bir anlamı yakalamaya çalışıyorlar.

Bu hazırlıkla mevcut kelime tamamlanıp ortak bir anlama omuz verince, benzer hassasiyeti başka harflerden de bekliyor.

Her kelime, farklı sayıdaki ve birbirine benzemeyen harflerin farklı terkiplerle bir araya gelmesi sonucunda oluşuyor.

Üç harfli, beş harfli, sekiz harfli, on harfli kelimeler…

A sesi, bir terkipte L sesinden önce nefes alırken, başka bir terkipte L sesinden sonra yer alması gerekiyor.

Yaşanan bu farklılığı ise A sesi hiç sorun etmiyor.

Çünkü harflerin ortaklaşa soluklandığı yer, tek bir anlamın nefesidir.

Anlam oluşturmak.

Sözün Ötesinde

Oluşturulan bu yardımlaşma havası sadece A sesinin, L sesinin veya M sesinin davası olarak yankı bulmuyor.

Barış Manço’nun bir şarkısında söylediği ve yaşanan anlam arayışının ne kadar vazgeçilmez olduğunu ortaya koyduğu gibi:

“Onu düşün, Ona sığın,
O senden öte, benden ziyâde…”

Çünkü seslerin ayrı varlıklarıyla büyüttükleri bu yardımlaşma duruşu, sıradan bir başarı olarak görülmemelidir.

Taşıdığı ayrılıkla ısrar etmeyip bir anlam etrafında yardımlaşarak bütünleşmek, çok ama çok büyük bir başarıdır.

Birbirinden farklı seslerin ortak bir anlam yakalamak uğruna kendi başınalıklarından vazgeçerek ortaya koydukları bu fedakârlığa, jest ve mimikler de kayıtsız kalamamıştır.

Hemen yardıma koşmuştur.

Birbirinden farklı sesler, kendi başlarına kaldıklarında yalnızca kendilerini duyurabiliyorlar.

Bir araya geldiklerinde ise kendilerini aşan bir anlamın taşıyıcısı oluyorlar.

Belki de hayatın bize anlatmaya çalıştığı sır burada gizli.

Her sesin kendine ait bir yeri, her insanın kendine özgü bir hikâyesi var.

Mesele, bu hikâyeleri birbirine benzetmek değil; farklılıkların birbirine omuz verebildiği bir hayatı inşa edebilmek.

Çünkü hayat da tıpkı kelimeler gibi, ayrı harflerle beslenen bir anlam yolculuğu.