Bölüştürmek İçin Tasarlamak: Ekosistem
- Tarih:
Mevcut durumu sürdürme üzerine kurulan stratejilerin raf ömrü bitti. Bundan sonra asıl soru; “ne kadar hızlandık?” değil, “hangi işlere kalkışabiliriz!” olacak. Bu soruyu sormak için farklı ölçeklerde çalışmış, dönüşüm süreçleri yönetmiş, kriz dönemlerinde karar almış ve değişen koşullara uyum göstermiş liderler aranıyor. Çünkü; nadir olanı yapanlar avantaj elde edecek!
Başkalarının Üzerine Basarak Yol Alınamaz
Günümüz dünya ekonomisi uzmanlar tarafından incelendiğinde, “büyümeden herkesin faydalanmadığı” görülüyor. “Gelişmiş ülkelerde nüfusun küçük bir kısmı getirilerin önemli bir bölümünü alırken çoğunluk sosyoekonomik anlamda gerileme yaşadı. Gelişmekte olan ülkelerde ise durum daha da vahim…
Yaşanan her acı tecrübe gösteriyor ki; “sorun yeni fikirlerde değil, içinde yetiştiğimiz, zihinlerimizin her köşesini kuşatmış eski fikirler”dedir! Ekonominin yuvasını işgal etmiş “guguk kuşu”nun fark edilmesi gerekiyor. Çünkü; mevcut ekonomik sistemler insani gelişime destek olma kapasitesini yok etti.
Asıl Kâr, Yaşam Maliyetlerinin Düşürülmesidir
Ekonomik ve sosyal anlamda değer yaratmaya ve yaşam kalitesini artırmaya yönelik güçlü sloganlar olmasına rağmen neden toplumdaki tüm paydaşların yararına olacak kapsayıcı büyüme gerçekleşmiyor? Bu soruya cevap bulmak; “mevcut sistemi geliştirmekten ziyade kendi kendini idare eden bir ekonomik yapıya sahip ve “bölüştürmek için tasarlayan” yeni bir ekosistem geliştirmeyi gerektiriyor.
“Reel Politik” yaklaşım, hesaplama yeteneğini gelişirken muhakeme gücünü zayıflatıyor. Bu yüzden küçük üreticiler uygulamaların dışında kalıyor ve teknolojik gelişmeleri sağlayacak kaynaklara erişemedikleri için sistemin dışına itiliyor. Bu yüzden bir yandan gençlerin büyük kısmı işsizken bir yandan şirketler yetenekli işgücü bulamadıkları için yaşam maliyetleri artıyor.
Sistematik Bir Zorluğun Üstesinden Gelmek
Günümüzde “sistematik bir zorluğun üstesinden gelmek için nokta atışı çözümler” peşinde” koşmak yeterli olmuyor. Çünkü nokta atışı çözümler, sistem seviyesindeki problemleri çözmeye yetmiyor! Bölüştürmek için tasarlayan yeni bir ekosistem için yöneticileri “yeni norm”lara davet etmek ve yöneticiyi “katkı yapmaktan sorumlu” olarak görevlendirmek gerekir.
Paylaşım ekonomisine sahip bir ekosistem, katkıyı “eskinin planlı ve sistematik bir şekilde terk edilmesi” olarak niteleyerek, yönetimi “çalışmayı üretken, çalışanı başarılı hale getirmek” olarak tanımlamalıdır. Ortama uyum sağlama yerine eleştirel düşünmeye, gelişmeleri eleştirel düşünme yoluyla değerlendirmeye yönelmelidir. Bu başarıldığında “egosistem”den “ekosistem”e geçilecek ve olayları müzakere yerini paradigma değişimine bırakacaktır.

Kurumları Kendi Ayakları Üzerinde Tutmak
Bu ekosistemi kurmak için sorunların kök nedenini tartışmak ve değişen koşullara uyum sağlamak için aksiyon planları yapmak gerekiyor. Ekonominin yardımcı aktörü olarak “girişimci devlet”; net stratejiler oluşturma, ölçeklendirme ve tüm katılımcıların uyumuna odaklanma sorumluluğunu taşımaktadır.
Bu açıdan “birliktelikleri ve geniş ölçekli ilişkileri” geliştiren süreçler iyi analiz edilmelidir. Bu analiz, “kaynakların yönetimini sorgulama” ile başlar. Bu sorgulama hayata, maddi ve manevi şartları üretecek ve sosyo-ekonomik faaliyetleri yönetecek bir anlam katar. Bu anlam; kurumlar arası dayanışmaya kapı aralar ve kararlı bir donanım kazandırır. Böylece sistemdeki “müşterek kör noktalar” bulunarak “iktisadın araçlarını insanlığın amaçları doğrultusunda kullanma” kanaati gelişir.
Hayatın Değerini Yeniden Ortaya Çıkarmak
Ekonomide değerler ve hedefler üzerine konuşmaya başlamalıyız. Ekonominin zenginliğinden ziyade, insan yaşamının zenginliğini büyütmeye odaklanmalıyız. Bu açıdan bilgi ve tecrübeyi yeni bir heyecanla buluşturarak, büyümeden herkesin faydalandığı bir ekosisteme ihtiyaç var.
Bu çerçeveden bakarak yaşama en iyi şekilde hizmet edecek ekonomik zihniyeti seçmeli ve oluşturmalıyız. Ortak sorunlara ortak çözümler üreten “Dayanışma Ekonomisi” ile bölüştürmek için tasarlayan bir ekosistem kurmalıyız. Çünkü şefkat; yük taşımak değil, alan açmaktır!




