Çiftçinin Yeni Güneşi Mazot

Çiftçiler şokta. 25 Temmuz 2026 Cumartesi gününden itibaren geçerli olmak üzere motorin-mazot fiyatlarına 4.20 lira artışı geldi. Bu zamla mazot farklı illerdeki akaryakıt istasyonlarında 78.52 lira ila 81.32 lira arasında satışa başladı.

Yeni akaryakıt tabelalarını gören çiftçiler çileden çıktı. Bir çiftçi dostum “Tarlada hissedilen sıcaklık 50 dereceyi buluyor ancak bizi güneş değil mazot fiyatlarına sık sık gelen zamlar yakıyor” diye dert yandı. Çiftçi dostumun ilginç bir tespiti de var.  “Petrol fiyatları düşerken mazot fiyatları kaplumbağa hızıyla, petrol fiyatları yükselirken mazot fiyatları tavşan hızıyla yükseliyor.  Çoğu zamanda petrol fiyatları düşerken mazot fiyatlarını düşürmeyi unutuyor bizim ekonomi yönetimi” diyor.

Çiftçiler için mazot fiyatları güneş ışınlarından neden daha yakıcı? Çünkü mazot çiftçiler için temel girdi maliyetlerinin başında geliyor.  Bu durumu bir çiftçinin üretim serüveni ile izah edelim.

 Çiftçi traktörüne pulluğu takar tarlasını sürer.

Kazayağı ile tezekleri kırar, tarlayı düzler, tarlayı ekime hazır hale getirir.

 Traktöre takılan tohumlama makinesi ile tohum toprakla buluşturulur.

Tarla düzgün olsun diye merdane ile sürgü düzlenir.

Ürün verimli olsun diye tarlaya gübre atılır.

Ekilen ürünü yabancı otlardan arındırmak için ilaç atılır ya da işçi bulunarak otlar temizlenir.

Ürünler zararlı böceklere ve kurtlara karşı ilaçlanır.

En az üç defa tarlaya sulama işlemi için gidilir.

Beklenen gün gelmiştir artık. Olgunlaşan ürün biçilir, hasat edilir.

Biçilen ürünün taneleri saplarından ayrılır.

Ürünler ambara-depo-siloya taşınır.

Tanelerinden ayrılan saplar ise saman ya da balya yapılır

Balyalar samanlığa veya yağmurdan korunmuş kapalı alanlara taşınır.

Bazı ürünlerde farklı işlemler olur. Pancar şeker fabrikasına ya da ilçelerde kurulmuş kantarlara götürülür. Toprak Mahsulleri Ofisi gibi devlet kurumları tarafından alım yapılan ürünler çiftçiler tarafından ilçelerde belirtilen alım merkezlerine teslim edilir.

Görüleceği gibi çiftçinin her eylem ve işlemi traktörle yapılıyor. Traktöre mazot koymazsan çalışmaz. Traktör çalışmazsa tarlayı süremezsin. Üretim yapamazsın. Traktör mazot yakıyor. İşte tam da bu yüzden Temmuz sıcaklarının kavurucu ortamında mazot fiyatlarına gelen yüksek zam çiftçileri güneşten daha çok yaktı, isyan ettirdi.

Mazot maliyet giderlerinden sadece biri. En büyük maliyet giderlerinin başında gübre fiyatları geliyor. Sulama, elektrik ve ilaç giderleri ilave maliyetleri oluşturuyor.  Biraz çiftçilikle ilgilenenler bilir ki,  gübre ekim sırasında ve ürün belli boya ulaştığında olmak üzere en az iki kez kullanılır.

Geçtiğimiz yıl sezon başında tonu 17.500 lira olan gübrenin fiyatı, bu yıl yüzde 43 artışla 25 bin lira olmuş. Çiftçi ürünlerinde yüzde 43 artış oluyor mu, ekonomi yönetimini sormak lazım.  Aslında sormaya bile gerek yok. Her şey ortada. Buğday alım fiyatı yüzde 22 artışla 16,5 lira, arpa alım fiyatı ise yüzde 16 artışla 12 lira 75 kuruş oldu. Yüzde 43 nere. Yüzde 22 nere…

Çözüm ne?  Çözümlere, motorin, su, elektrik, ilaç ve gübre başta olmak üzere girdi maliyetlerinin düşürülmesiyle başlamak lazım.  Daha sonra şu tedbirlere hızla almak gerekir: Başta genç çiftçiler olmak üzere çiftçilerin üretim süreçleriyle ilgili bilgilendirilmesi, tarımsal arazilerin dağınıklıktan kurtarılması, tarımsal verimlilik ve kalitenin yükseltilmesi, çiftçilerin finansmana kolay ulaşması, sulanabilir arazinin artırılması, tarımda kullanılan araçların ucuz temin edilmesi ve üretim planlamasının doğru yapılması.  

Çiftçi ya maliyetler yüksek olduğu için ekmekten vazgeçiyor ya da ürün hak ettiği değeri bulmadığı için tarlada kalıyor. Gıda pahalılığını önlemek mi istiyorsunuz, yukarıdakileri yapın.

 Aksi takdirde pazarlardan pahalılık sesleri daha da yükselir.  Bizden söylemesi…