Katma Değer İçin Entellektüel Sermaye

Bilgi; elde tutmaktan çok avantaj sağlamanın temel kaynağı, yönetim; parasal varlıkları yönetmekten ziyade insanların koordinesidir. Bu açıdan değer oluşturmak, entelektüel sermayeyi daha iyi yönetebilmekten geçiyor.

Yapı-İnsan-İlişki

Entelektüel sermaye tüm ilişki ağlarının yönetimiyle elde edilen bilgi birikimidir. Entelektüel sermaye üç ana alanı içermektedir; yapısal sermaye, insan sermayesi ve ilişkiler sermayesi. Yapısal Sermaye: Çalışanların bilgilerini kuruma aktarma çabaları sonucunda oluşur. İnsan Sermayesi: Kurumun çalışanlarından oluşur. İlişkiler Sermayesi: Kurumun paydaşları ile olan ilişkiler bütünüdür.

Entelektüel sermaye yönetiminde temel konulardan biri, insan sermayesini yapısal sermaye dönüştürebilmektir. İnsan sermayesi için temel değerler; çalışanların bilgileri, becerileri, yetenekleri, yenilikçi olmaları ve deneyimleridir. Entelektüel sermaye modeli, insan sermayesini iki alt bölüme ayırmaktadır: yönetim ve çalışanlar. Yönetim boyutunda; liderlik kalitesi, iletişim becerileri, stratejik beceriler gibi önemli faktörler ele alınır. Çalışan boyutunda; bağlılık, motivasyon, yetkinlik ve deneyim gibi değerler yer alır.

Stratejik Öncelik

Entelektüel sermayesini iyi yönetebilen kurumlar, kimin, hangi ihtiyacının nasıl karşılanacağı konusunda tutarlı seçimler yapmaya odaklanırlar. Çünkü, entelektüel sermayenin yönetimi stratejik bir önceliktir. Entelektüel sermaye yatırımlarına öncelik vermeleri, bu konuya kaynak ayırmaları, çalışanlarının gelişimi için eğitim ve rotasyon programları oluşturmaları, takım çalışmasını teşvik etmeleri, performansı ödüllendirmeleri önemli parametreleridir.

Bu konuda geliştirilen “geliştirici, tercüman, araştırmacı, aracı, toparlayıcı ve mentör” roller sayesinde ve maddi olmayan bir bakış açısı ile yol alınmaktadır. Yapılan araştırmalar ise; kurumsal stratejinin uygulanması, yönetim kredibilitesi, kurumsal stratejinin kalitesi, yenilikçilik ve çalışanları çekebilme becerisinin en önemli maddi olmayan beş ölçüt olarak altını çizmektedir.

Model ve Başarı

Günümüzün Balanced Scorecard ve EFQM Mükemmellik Modeli gibi yönetim sistemleri de entelektüel sermayenin etkin yönetimine ağırlık vermeye çalışıyor. EFQM Modelindeki “Bilgi Yönetimi” uyarlamalarıyla ve “Yenilikçilik” çerçeveleri ile entelektüel sermaye yönetiminin modelde daha derinlemesine ele alınabileceği beklenmektir.

Trendleri değil anlamı takip ederek, kaçınmak yerine karmaşıklığı yönetmeyi denemenin yolu entelektüel sermayeyi yönetmekten geçiyor. Bunun için atılacak ilk adım ise; insanı merkezde tutma cesaretidir. Çünkü, kurumların geleneksel bilânçosunda bulunmayan ve maddi olmayan faktörler toplamı olan entelektüel sermaye ne kadar iyi yönetilirse katma değer üretmek de o kadar kolaylaşacaktır.