Pas Geçmek

Pas geçmek, sözlüklerde ve günlük dilde  “aldırış etmemek, vazgeçmek, caymak veya bir durumun üzerinde durmamak” olarak tanımlanıyor. Başka bir ifadeyle önemli bir sorunu kâle almamak, yok saymak, önemsememek, dikkate almamak olarak da yorumlanabiliyor.

Şehir içi ulaşımda vatandaşlar, otobüs, dolmuş veya taksi gibi taşıtların durması gereken durakta durmamasını da pas geçme kavramıyla anlatıyorlar.

Yine havacılık sektöründe, fırtına, kar yağışı, sis gibi hava şartlarının kötü olması nedeniyle uçak iniş yapacağı hava alanını birkaç defa pas geçer, hava şartlarında düzelme olmazsa  yakın ve uygun bir şehrin havaalanını iniş yapar.

Televizyonlarda yayınlanan bazı bilgi yarışmalarında sunucu yarışmacıyı ‘bilemediğin soruda pas de” der, diğer soruya geçmesini söyler. Yarışmacı bilemediği soruları pas geçer, vakti kalırsa tekrar o soruları cevaplar.

Pas geçti cümlesini en çok da ekonomi haberlerinde duyarız. Gazeteler manşet atar: Merkez Bankası Pas Geçti. Televizyonlar flaş flaş duyurur: Merkez Bankası Faiz Kararında Pas Geçti. Bu manşetler ne zaman atılıyor? Merkez Bankası, politika faizini indirmediği veya yükseltmediği yani sabit tuttuğunda  sürmanşetler patlatılıyor.

Uçaklar ne zaman hava şartları iyileşinceye kadar havaalanını pas geçiyor ya da başka bir havaalanına iniyorsa; Merkez Bankası da ekonomik şartlar iyileşinceye kadar, ekonomik göstergeler olumlu sinyaller verinceye kadar faiz indirimini pas geçiyor. Biraz da bekle gör politikası izler. Piyasaları gözlemliyor.

Lafı uzattığımın farkındayım. Milyonlarca asgari ücretli  ‘geçinemiyoruz’ diye feryat ediyor. On milyonları aşan emekliler ‘açlık aylığı ile yaşayamıyoruz’ diye dert yanıyor.

Hükümetin en tepedeki yetkilileri, uzun zamandır ‘anlıyoruz, sıkıntıların farkındayız’ diyerek asgari ücretlileri ve emeklileri oyalama ve zaman kazanma politikası izliyorlar.  Uzun süredir aylık, ücret ve maaşlarda iyileştirme taleplerine ‘haklısınız’ deniliyor ancak uygulamada pas geçiliyor.

Emeklilerin gözü 3 Temmuzda. Malum, 3 Temmuz 2026 Cuma günü Haziran ayı enflasyonu açıklanacak. Emekliler Cuma gününü tedirgin bir şekilde bekliyor. Çünkü ne zaman emeklilerin maaşlarına zam gelecek olsa TÜİK enflasyonu düşük çıkıyor.

Uzağa gitmeye gerek yok. 2025 yılının son ayları asgari ücret pazarlığı sürüyordu. 1 Ocak 2026 tarihinde geçerli asgari ücret rakamı belirlenecekti. 1 Ocak 2026 tarihinde on milyonlarca emeklinin aylığında enflasyon kadar artış yapılacaktı.

İşte tam bu süreçte TÜİK,  Kasım 2025’te aylık enflasyonu yüzde 0.87,  Aralık 2025 aylık enflasyonu yüzde 0.89 olarak açıkladı. Asgari ücretliler de emekliler de büyük bir hayal kırıklığı yaşadı. Açık söylemek gerekirse 3 Temmuz’u da tedirgin ve endişeyle bekliyorlar.  TÜİK yöneticilerine kul hakkı uyarısı yapıyorlar.

Bilindiği üzere hükümet, asgari ücreti  artık yıllık olarak açıklıyor. Temmuzda yapılan artışı pas geçiyor. Asgari ücretliler bu sefer pas geçilmemesi gerektiğini  çarpıcı örneklerle açıklıyorlar. Farklı işçi ve memur konfederasyonlarının yaptığı araştırmalarda açlık sınırı 36 bin lira çıkıyor.  Asgari ücret ise 28 bin lira. Yine büyükşehirlerde 20 bin liranın altında ev kirası kalmadı. Hükümete seslenen asgari ücretliler, “Bu durumda biz nasıl geçineceğiz. Bir formül açıklayın da o formüle göre hayatımızı sürdürelim.” diye sitem ediyorlar.

En düşük emekli maaşı 20 bin lira. En düşük dul aylığı 12 bin 340 lira. 65 yaş aylığı ise  6 bin 393 lira.  Hayat pahalılığı karşısında emeklilerin durumu daha vahim. Emekliler “Aylığımız hiç olmazsa asgari ücret kadar olsun.” diyorlar. 5 aylık enflasyon yüzde 16.61. 6 aylık enflasyonun yüzde 18 olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bu da en düşük emekli aylığında  3 bin 620 lira artış demek. Tabir caizse çerez parası.

Hükümet, Temmuzda asgari ücrette artış yapmaz, pas geçerse asgari ücretliler 2027 Ocak ayına kadar 28 bin lira ile geçinmek mecburiyetinde kalacaklar. Muhtemelen açlık sınırı 2027 Ocak ayına kadar 40 bin liranın üstüne çoktan geçmiş olur. O zaman milyonlarca asgari ücretli nasıl hayatını idame ettirecek? zor soru.

Asgari Ücret Tesbit Komisyonu’nun toplanarak yeni ekonomik koşullara göre asgari ücrette güncelleme yapması insani bir sorumluluktur. Çünkü asgari ücret hayat pahalılığının ateşi karşısında kar topu gibi eridi.

Temmuz 2026 asgari ücret ve emekli maaşlarında iyileştirme yapılmazsa ekonomide ve çalışma hayatında sosyal deprem, sosyal patlama ve sosyal travmalar yaşanabilir.  Aman dikkat. İlk seçimde, asgari ücretliler ve emekliler iktidar ortaklarının birleşik  pusulasındaki yerlerini pas geçebilirler. Bizden söylemesi.