Soğuk Oluk’tan Epstein Adası’na

Son günlerde dünyayı sarsan Jeffrey Epstein skandalı, sadece zengin ve güçlü bir şahsın cinsel suçlarını değil, küresel seçkinlerin karanlıkta filizlenen, ritüelleşmiş bir iktidar ve ahlaki çöküş mekanizmasını gözler önüne serdi. Bu mekanizma, dünyanın farklı coğrafyalarında benzer dinamiklerle işliyor. Türkiye’de 1981 yılında Uğur Dündar ve ekibi tarafından deşifre edilen “Soğuk Oluk” vakası, ( https://www.youtube.com/watch?v=-eh4R-BubJ0)  bu küresel yapının yerel ve çarpıcı bir tezahürü olarak, konunun sadece “Batı’ya özgü” olmadığını, iktidar, sermaye ve dokunulmazlık hissinin evrensel bir ahlaki sarmal yarattığını kanıtlıyor. Dahası, her iki vakada da ortaya çıkan “arkadaki gücün aydınlatılamaması” endişesi, seçkinci yapıların adalet mekanizmalarını nasıl manipüle ettiğine dair ürpertici bir paralellik sunuyor.

Bu yapıları anlamak için üç sosyolojik kavram anahtar niteliğinde:

1. Pierre Bourdieu ve Sermaye Çeşitleri: Gerçek güç, sadece ekonomik sermaye (para) değil, onunla iç içe geçmiş sosyal sermaye (bağlantılar, koruma ağları) ve kültürel/sembolik sermaye (itibar, meşruiyet perdesi, “kulübe kabul” ritüelleri) ile elde edilir. Hem Epstein hem Soğuk Oluk ağları, bu üç sermaye türünün karşılıklı değiş tokuş edildiği birer borsaydı.
2. C. Wright Mills ve “İktidar Seçkinleri”: Mills, iktidarın, ortak çıkarları korumak için birbirinin alanına geçen (ekonomik, siyasi, askeri) iç içe bir azınlık tarafından kullanıldığını savunur. Bu model, yerel bürokrasi, siyaset ve mafyavari yapıların iç içe geçtiği Soğuk Oluk’ta da, küresel finans, siyaset ve medyanın kesiştiği Epstein ağında da açıkça görülür.
3. “Ahlaki Muafiyet” Psikolojisi: Sürekli güç ve dokunulmazlık hissi, bireylerde “kuralların benim için geçerli olmadığı” algısını (ahlaki muafiyet) yaratır. Kurbanlar, “hizmet etmek için yaratılmış” alt statülü varlıklara indirgenir. Bu, sadece suç değil, karşı tarafın insanlığının ontolojik inkârıdır.

Yerel Bir Laboratuvar: Soğuk Oluk Vakası (1981)

Uğur Dündar’ın Halk TV’de anlattıkları, bu teorilerin Türkiye’de nasıl hayat bulduğunu gösteren mükemmel bir vaka çalışmasıdır:

• Katmanlı Yapı ve Ritüeller: Sistem, İstanbul varoşlarında “evlilik vaadiyle” kızları kaçıran “jokey”lerle (en alt tabaka) başlıyordu. İskenderun’daki rüşvetle satın alınmış nüfus memurları, polis ve jandarma unsurları (orta tabaka), sahte kimlikler ve erken uyarı sistemi sağlayarak koruma kalkanı oluşturuyordu. Dündar’ın ifadesiyle, “Ankara’ya, meclise kadar uzanan bir ilişki ağı” ise en üst koruma katmanını temsil ediyordu.
• Sermaye Dönüşümü: Petrodolar zengini Arap şeyhlerinin sağladığı ekonomik sermaye, yerel görevlilere dağıtılan rüşvetlere dönüşüyor (sosyal sermaye satın alma). Gazinoların “meşru” görüntüsü ise bir sembolik sermaye perdesiydi.
• Mutlak Dokunulmazlık İnancı ve Şiddet: Ağ o kadar güven içindeydi ki, Uğur Dündar ve ekibi jandarma eşliğinde baskın yaptığında, kızları gazinoların döner duvarlarının ve zemindeki gizli tünellerin ardına saklayabileceklerini düşünüyorlardı. İhbar eden kadına yapılan toplu tecavüz, bu ahlaki çöküşün ve itaati sağlama arzusunun şiddetli tezahürüydü.
• Sistemik Koruma ve Medya Üzerinde Baskı: Dündar’ın anlattığı, filmlerin Adana’dan Ankara’ya götürülürken Havaş otobüsünde rüşvet teklif edilmesi, ardından TRT binasındaki çelik kasaların kırılarak filmlerin çalınmaya çalışılması, ağın gücünün ve yaygınlığının kanıtıydı. Bu, yerel ölçekte, Epstein’ın küresel bağlantılarıyla yargıdan korunmasına eşdeğer bir koruma mekanizmasıydı.

Epstein Adası: Küresel Ölçeğe Taşınan Model

Soğuk Oluk modeli, küresel ölçekte ve çok daha sofistike haliyle Epstein Adası’nda karşımıza çıkar:

• Ritüeller ve Kabul: Soğuk Oluk’taki “evlilik vaadi”, Epstein’da “bilimsel toplantılar” veya “seçkinler partisi” gibi meşru perdelere bürünmüş, üst katmana kabul, adaya davet edilmek ve kurbanlara yönelik suçlara ortak olmak/tanık olmakla sağlanmış. Her iki durumda da, kirli sırra ortak olmak, ağa bağlılığın nihai ritüelidir.
• Koruma Ağlarının Niteliği: Soğuk Oluk’ta koruma, rüşvetle satın alınmış yerel bürokrasi üzerinden sağlanıyordu. Epstein’da ise koruma, küresel finans, medya ve üst düzey siyasetin iç içe geçtiği bir sosyal sermaye ağından ve pahalı avukatların yasal manevralarından geliyordu. Öz aynı, araçlar farklıydı.
• Psikolojik Dinamikler: Her iki örnekte de, lüks ve gücün sıradanlaşması, daha uç, yasak ve tam kontrole dayalı “haz” arayışını tetiklemişti. Kurbanların insanlıktan çıkarılması ve faillerdeki ahlaki duyarsızlaşma, iki vakada da merkezi bir mekanizmaydı.

Paralel Bir Endişe: Aydınlatılamayan Güç ve Kontrollü Adalet

Uğur Dündar’ın Soğuk Oluk skandalına dair yaptığı en çarpıcı değerlendirmelerden biri, olayın ardındaki asıl güç odaklarının tam olarak ortaya çıkarılamamasıydı: “Olay sadece oradaki o insanlık suçlarının işlendiği yerlerin kapatılmasıyla kaldı… Oradaki mafya düzeni, onun arkasındaki güç, kamu görevlileri, meclise kadar uzanan rüşvet çarkı aydınlatılamadı. Oralara gidilmedi.”

Bu ifade, 40 yıl sonra dünyanın diğer ucunda, Jeffrey Epstein davasının seyri karşısında ürpertici bir şekilde güncellik kazanıyor. ABD Adalet Bakanlığı’nın (DOJ) mahkeme belgelerini yayınlama süreci, Dündar’ın endişesini doğrular nitelikte eleştirilere maruz kalmaktadır. Süreç, “arkadaki gücün” korunmasına yönelik sistematik bir çaba olarak yorumlanıyor:

Belgelerin küçük parçalar halinde, aylara yayılan bir tempo ile ve yoğun bir şekilde karartılmış olarak açılması, şeffaflık yerine kontrolü ön plana çıkarmaktadır. Bu yöntem, kamuoyu baskısını dağıtmayı ve en çarpıcı isimlerin ifşasının etkisini azaltmayı amaçlıyor gibidir.

 Yüzlerce ismin -henüz suçlanmamış, sadece bağlantılı olduğu iddia edilen kişilerin bile- mahkeme kararına rağmen yoğun şekilde karartılması, seçkinler için bir dokunulmazlık kalkanı oluşturduğu eleştirisine yol açmaktadır. Oysa Soğuk Oluk’ta olduğu gibi, tam şeffaflık olmadan ağın haritası çıkarılamaz.

Odak Noktasının Daraltılması: Resmi söylem ve yargılama, neredeyse yalnızca Epstein ve en yakın suç ortağı Ghislaine Maxwell üzerinde yoğunlaşmış, daha geniş “müşteri ağı” veya koruma mekanizmalarına dair kapsamlı bir soruşturma yürütülmemiştir. Bu, suçu birkaç “kötü elma”ya yıkarak, sistemi ve onu mümkün kılan sosyal-siyasi bağları soruşturma dışında bırakan klasik bir stratejidir.

Bu durum, Dündar’ın tespitinin evrenselliğini kanıtlar: Güçlü seçkinci ağlar, yalnızca suç işlemekle kalmaz, aynı zamanda hesap verme anı geldiğinde de adalet ve medya mekanizmalarını manipüle ederek kendilerini ve ağlarını korumaya çalışır. Soğuk Oluk’ta bu, filmlerin çalınması, tanıklara tecavüz ve rüşvet zinciriyle olmuştu. Epstein davasında ise, hukukun görünürdeki araçlarıyla (karartmalar, gecikmeler, odak kaydırmalar) gerçekleştirilmektedir.

Sonuç olarak, 1981’de İskenderun’da gazetecilerin önüne dikilen “arkadaki güç” duvarı, 2020’lerde ABD’deki federal mahkeme dosyalarında karartılmış satırlar ve kademeli ifşalar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu benzerlik, seçkincilik ve dokunulmazlık olgusunun, coğrafya ve rejim fark etmeksizin, adaleti geciktiren, bulanıklaştıran ve etkisizleştiren ortak stratejiler geliştirdiğini göstermektedir.

Sonuç: Yapının Kendisi Suçtur

Epstein ve Soğuk Oluk vakaları bize aynı acı gerçeği farklı merceklerle gösteriyor:
Suç, sadece işlenen cinsel istismarlar değil, bu istismarları mümkün, sürdürülebilir ve dokunulmaz kılan sosyo-ekonomik yapının ta kendisidir. Bu yapı, gücü elinde bulunduranların, kendilerini toplumun ahlaki ve yasal normlarından muaf görmeye başladığı kapalı devre sistemlerdir.

Uğur Dündar’ın ekibinin Soğuk Oluk’ta başardığı, bu zinciri henüz tam anlamıyla uluslararasılaşmadan ve daha büyük bir küresel canavara dönüşmeden kırmak oldu. Ancak her iki vakada da ortak ders, gücün dağıtılmadığı, şeffaflığın olmadığı ve hesap verilebilirliğin sağlanamadığı yerde, benzer “seçkinci bataklıkların” yeniden filizlenme ihtimalinin asla sıfırlanmadığıdır.

Gerçek adalet, yalnızca faillerin değil, onları cesaretlendiren, koruyan ve kollayan yapının tam anlamıyla deşifre edilmesini gerektirir. Gazetecilerin, aktivistlerin ve bağımsız yargının direnci, bu karanlık ağlara karşı tek panzehirdir. Soğuk Oluk’un görüntüleri ne kadar rahatsız ediciyse, Epstein belgeleri de o kadar rahatsız edicidir. Çünkü her ikisi de, insanlığın, iktidar karşısında ne kadar savunmasız kalabildiğinin ve bu iktidarın kendini nasıl görünmez kılabildiğinin acı birer kaydıdır.

Peki hem yerelde hem de küreselde, Soğuk Oluk ve Epstein Adası benzeri yapıların ötesinde, henüz kamuoyunun bilgisine çıkmamış, siyasi ve ekonomik seçkinlerin arasında yaygın olan başka hangi mekanizmalar işliyor? Bu soru, sadece geçmişi değil, bugünü de anlamak için kritik önemde. İçinde bulunanların bildiği, ancak söylemekten çekindiği, insanlığa karşı işlenen daha nice suçun üzeri örtülüyor olabilir. Artık, siyasetçisinden gazetecisine, iş insanından savcısına, üst düzey bürokrattan sivil toplum temsilcisine kadar herkese düşen, bu karanlık yapıları deşifre etmek için ahlaki bir cesaret göstermek ve suskunluk duvarını yıkmaktır. Zira gerçek kurtuluş, ancak yapısal suçları tüm çıplaklığıyla görmek ve ona karşı kolektif bir irade ortaya koymakla mümkün olacaktır.